Home School คือทางเลือกเมื่อเด็กไม่ต้องไปโรงเรียน

adult-17329_960_720

 

การจัดการศึกษาแบบ Home School  ในประเทศไทยได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการตามกฎหมายหลังมีพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช  2542  ซึ่งกำหนดให้จัดการศึกษาได้ 3 รูปแบบ  คือ การศึกษาในระบบโรงเรียน  การศึกษานอกระบบโรงเรียน  และการศึกษาตามอัธยาศัย ปัจจุบันการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ซึ่งเป็นจัดการศึกษาในลักษณะที่เรียนหรือจัดกิจกรรมการสอนที่บ้านของตนเอง ที่เรียกว่า  Home  School  โดยจะต้องไปลงทะเบียนและปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด เป็นอีกทางเลือกหนึ่งของผู้ปกครองที่กำลังได้รับการกล่าวถึงในมุมมองต่างๆ มากขึ้น

classroom-381900__180

จากการสะท้อนผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ของนักเรียนในระบบโรงเรียนระดับประถมและมัธยมศึกษา ที่ในระยะหลังไม่ว่าจะทดสอบด้วยหน่วยงานใดสำนักใดข้อมูลก็ออกมาในลักษณะคล้ายๆ ในทำนองเดียวกันคือ นักเรียนขาดทักษะการวิเคราะห์ วิชาที่ต้องมีการวิเคราะห์ การคำนวณ นักเรียนจะทำคะแนนได้น้อย และยังไม่มีสัญญานที่เปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นจากผลการทดสอบ3-4 ปีที่ผ่านมา  อะไรก็ตามที่ต้องอธิบายเชื่อมโยงแบบให้มีความสัมพันธ์กันนักเรียนมักจะอธิบายไม่ได้ เมื่อเด็กตอบไม่ได้ คำอธิบายที่เรามักจะได้ยินจากเด็กบ่อยๆ คือ บอกว่ารู้แต่อธิบายไม่ได้ ทักษะการสื่อสารทั้งภาษาพูด ภาษาเขียน และภาษาท่าทาง ก็ขาดการเอาใจใส่ เพราะสิ่งเหล่านี้มันไม่สามารถไปเขียนลงไปในเอกสารเพื่อเข้าสู่การประเมินคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนได้อย่างชัดเจน เหมือนกันส่งนักเรียนไปประกวดแข่งขันกิจกรรมต่างๆ ดังนั้นในยุคปัจจุบันเราจะเห็นเด็กไปร่วมกิจกรรมแข่งขันมากมาย ถ่ายรูปแชร์กันในโลก โซเชียลสนุกสนาน ได้รับรางวัลเป็นทีภาคภูมิใจของโรงเรียนและผู้ปกครอง  แต่การพัฒนาอีกด้านในเรื่องทักษะการคิดของนักเรียนกลับล้าหลังลงไปเรื่อยๆ ดัชนีการศึกษาไทยก็ตามหลังหลายๆ ประเทศใน AEC

man-857943__180

ที่จริงแล้วในปัจจุบัน นักเรียนที่อยู่ในระบบโรงเรียนมีการเรียนพิเศษนอกเวลานอกชั้นเรียนปกติมากขึ้นกว่าอดีตมาก แต่ความรู้และความสามารถในการคิดวิเคราะห์กลับลดลงอย่าน่าวิตก แม้ว่าผลการประเมินจากโรงเรียนนักเรียนจะได้คะแนนสูงเกรดเฉลี่ยๆ สูงๆ แต่มีหลายกรณีที่นักเรียนที่ได้โควตาเรียนดีเพราะได้เกรดสูงๆ เมื่อเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยกลับต้องถูกรีไทร์ตั้งแต่ภาคการศึกษาแรกๆ

adult-education-379219__180

การเรียนที่เน้นการแนะนำ การบอก การจำ และยังแถมการช่วยสรุปประเด็นสำคัญเพื่อเตรียมตัวสอบจากติวเตอร์ทำให้นักเรียนมีโอกาสในการฝึกทักษะในการคิดในการเรียนในโรงเรียนลดลง และพบว่ามีหลายกรณีที่นักเรียนค้นคว้าข้อมูลจากอินเตอร์ทำรายงานส่งอาจารย์โดยที่ตัวเองก็ไม่ได้อ่านเนื้อหาสาระหรือเลวร้ายไปกว่านั้นไปจ้างให้พนักงานที่ร้านบริการอินเตอร์ค้นหาข้อมูล รวบรวม จัดทำรายงานให้เสร็จสรรพเรียบร้อย ได้รายงานไปส่งครูแล้วก็ได้คะแนนมาแต่ไม่ได้ความรู้อะไรเลย  ที่จริงการมีติวเตอร์เป็นส่วนดีช่วยให้นักนักเรียนได้ทำความเข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น เรียนได้สนุกขึ้น เรียนได้เข้าใจขึ้น คนที่เรียนในชั้นเรียนไม่เข้าใจการไปเรียนกับติวเตอร์จะช่วยแก้ปัญหาและส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียนได้ดีทีเดียว แต่นักเรียนควรได้นำความรู้ความเข้าใจทีได้ไปต่อยอดให้ได้ คิดต่อให้ได้เมื่อเข้าเรียนในระดับมหาวิทยาลัย  ใครต่อยอดได้ก็ประสบความสำเร็จในการเรียน ใครชะงักต่อยอดไม่เป็นมักจะประสบปัญหาเมื่อเข้าเรียนมหาวิทยาลัย การค้นคว้าข้อมูลจากอินเตอร์ก็เป็นเรื่องที่ดีแต่การประเมินให้คะแนนควรมีวิธีที่เหมาะสมที่จะประเมินความรู้เข้าใจของนักเรียนได้  ผู้ปกครองหลายคนมักจะสงสัยว่าทำไมบุตรหลานตัวเองเรียนได้ผลการเรียนดีตอนอยู่มัธยมศึกษาแต่เข้ามหาวิทยาลัยภาคการศึกษาแรกก็เข้าสู่สถานะวิทยาทัณฑ์ (Probation) และบางคนต้องถูกรีไทร์

books-768426__180

ผู้ปกครองนักเรียนที่เข้าใจบริบทการจัดการศึกษาในโรงเรียนในปัจจุบัน ที่มีความรู้และเห็นว่าครอบครัวตัวเองมีศักยภาพที่จัดการศึกษาเองให้มีประสิทธิภาพเองได้ ปฏิเสธการจัดการศึกษาในระบบโรงเรียน โดยเห็นว่า โรงเรียนไม่สามารถจัดการศึกษาที่ตอบสนองความต้องการของผู้เรียนได้อย่างแท้จริง  หลักสูตรและกิจกรรมการเรียนการสอนต่างๆ  มีข้อจำกัดในเรื่องการหาค้นคว้าข้อมูลเพื่อแก้ข้อสงสัยจากแหล่งการเรียนรู้นอกห้องเรียน  โดยตัวอย่างนักเรียนที่เรียนแบบ Home School นั้นจะมีทักษะในการเรียนรู้ ศึกษาค้นคว้าด้วยตัวเองดีมากเมื่อเข้าเรียนในระดับมหาวิทยาลัย

childhood-883002_960_720

อย่างไรก็ตามนอกจากทักษะทางปัญญาแล้ว ทักษะทางอารมณ์และสังคม ก็เป็นสิ่งจำเป็นที่นักเรียนได้ควรเรียนรู้และฝึกพัฒนาทักษะประสบการณ์ในการปรับตัวให้อยู่ในโลกได้อย่างแข็งแกร่ง และนี่มักจะเป็นประเด็นแรกๆ ที่ผู้ปกครองบางส่วนไม่เห็นด้วยที่จะจัดการเรียนแบบ Home School เพราะกลัวว่าบุตรหลานตัวเองจะขาดทักษะทางสังคม ขาดเพื่อน ขาดสังคม แต่การปล่อยบุตรหลานตัวเองไปเจอกับกลุ่มเพื่อนที่พ่อแม่ ผู้ปกครอง เขาไม่มีเวลาอบรมสั่งสอนในสิ่งที่ถูกต้อง ผู้ปกครองบางส่วนยกภาระทุกอย่างทั้งการสร้างคุณธรรมจริธรรม ปลูกจิตสำนึกความรับผิดชอบต่อส่วนรวม และการถ่ายทอดความรู้ ให้เป็นหน้าที่ของโรงเรียนฝ่ายเดียว และนั่นก็อาจเป็นพ่อแม่ของเด็กนักเรียนส่วนใหญ่ที่บุตรหลานของเราต้องไปเจอ เด็กเองก็ยังขาดวิจารณญาณเมื่อใช้ชีวิตกับเพื่อนๆ อาจเลือกที่จะทำหรือไม่ทำอะไรเพียงเพื่อให้เป็นยอมรับของเพื่อนที่ตัวเองคบหาสมาคมอยู่เท่านั้น ทำให้เชื่อเพื่อนทำตามเพื่อนมากกว่าคำแนะนำของพ่อแม่ตัวเอง ยิ่งครอบครัวใดพ่อแม่มองข้ามสิ่งเหล่านี้ นานวันไปจะเกิดช่องว่างระหว่างบุตรหลานและผู้ปกครองมากขึ้น จนไปถึงจุดที่เด็กก็มีโลกส่วนตัวของเด็ก ผู้ปกครองบอกกว่าอะไรก็ไม่ได้รับการใส่ใจรับฟังอีกต่อไป หลายคนจึงมองว่ามันไม่คุ้มกัน กับการปล่อยให้ลูกตัวเองไปเจอสังคมแบบนั้น จนสุดท้ายพ่อแม่รู้สึกว่าต้องสูญเสียลูกไป (แม้ว่าลูกยังมีชีวิตอยู่) เมื่อลูกเริ่มอยู่ ป. 5- ป.6 หรือเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น

read-book-club-med-753891_960_720

ปัจจุบันได้เกิดเครือข่ายของครอบครัวที่จัดการศึกษาแบบ   Home  School  สามารถแลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน  นอกจากนั้นยังมีการรวมกลุ่มกันเองในการจัดการเรียนการสอนและกิจกรรมต่างๆ  เพื่อให้ผู้เรียนได้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด  ซึ่งลักษณะของเนื้อหาวิชาที่เรียนมีวิชาต่างๆ ลดน้อยลง  ตามความต้องการของผู้เรียนแต่เนื้อหาในบทเรียนลึกซึ้งมากขึ้น  ใช้แหล่งการเรียนรู้จากของจริง สถานที่จริงมากขึ้นตามไปด้วย  ผู้ปกครองนักเรียนจะต้องทุ่มเทเวลาเกือบทั้งหมดให้กับการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย  ให้กับบุตรหลานของตนเองโดยหลายคนต้องลาออกจากงานประจำ เพื่อมาจัดการศึกษาดังกล่าว

family-932245_960_720

การจัดการศึกษาแบบ Home School ก็คงยังมีอุปสรรคอยู่บ้างในเรื่องของเวลาของพ่อและแม่ทีต้องทุ่มเทกับการจัดการเรียนการสอนอย่างจริงจัง บางครอบครัวพ่อหรือแม่ต้องลาออกจากงานประจำเพื่อมาทำหน้าที่ครูให้กับลูกตัวเอง แต่นั้นหากมองในระยะยาว ต้นทุนที่ใช้จ่าย และผลลัพท์ที่ได้ในอนาคตก็อาจเป็นทางเลือกที่คุ้มกัน ทำให้พ่อแม่หลายๆ คนเริ่มคิดและนำลูกเข้าสู่ระบบ Home School มากขึ้น

 

  ตัวอย่างการจัด Home School จากหนังสือพิมพ์มติชน

ข้อมูลรูปแบบการทำ Home School

ข้อมูลการจัดการศึกษาแบบ Home School จากมูลนิธีเครือข่ายครอบครัว

ข้อมูล Home School จากThaipublica

ตัวอย่างนักเรียนจาก Home School

 

ตัวอย่างนักเรียนจาก Home School รายการทุ่งแสงตะวัน

พ่อแม่เล่าประสบการณ์การจัดการศึกษา Home School

รศ.ดร. ปราภาภัตร นิยม ผู้อำนวนการโรงเรียนรุ่งอรุณ

รู้จักโรงเรียนรุ่งอรุณ โรงเรียนต้นแบบของการจัดการการศึกษาทางเลือก

เข้าสู่ website โรงเรียนรุ่งอรุณ

Home School จากรายการบ่ายนี้มีคำตอบ ช่อง 9

เปิดใจเด็กบ้านเรียน (Homeschool)

Facebook Comments

Powered by Facebook Like